Przedmioty codziennego użytku nie są niewinne i neutralne, jak się wydaje. Są one nośnikiem wartości i norm kulturowych, często pogłębiają stereotypy. W kontrze do nich powstał design krytyczny, czyli projektowanie przedmiotów użytkowych, które choć nigdy nie zostaną wprowadzone na rynek, mogą pełnić ważną rolę społeczną. Motywacją dla twórców jest krytyczne spojrzenie na kulturowe, ekonomiczne czy polityczne mechanizmy rządzące światem konsumpcji. Design krytyczny przybliża dr Joanna Jeśman, kulturoznawczyni, wykładowczyni School of Ideas. Projektowanie innowacji.

To oczywiste, że ich projektanci i producenci starają się spełnić wymagania i oczekiwania klientów. Często mówi się też o kreowaniu potrzeb klientów, szczególnie w przypadku produktów z wyższej półki. Jako świadomi konsumenci zdajemy sobie sprawę, że niektóre z kupowanych towarów mogą przyczyniać się do pogłębiania stereotypów i są nośnikami pewnych wartości czy norm kulturowych. Przykład? Choćby zastosowanie kolorów: różowe maszynki do golenia dla kobiet, niebieskie – dla mężczyzn, niebieskie balony z helem z napisem „It’s a boy”, czy tzw. męskie samochody różniące się od „damskich” na przykład wielkością i wyposażeniem wnętrza.

Czy design krytyczny może przyczynić się do zmiany sposobu myślenia i świadomości dotyczącej tego, jak kształtowana jest materialna rzeczywistość oraz jak wchodzimy z nią w relacje, szczególnie w kontekście płci?

 

Autorka

joanna jesmanJoanna
Jeśman

z wykształcenia ekonomista i design manager, z zamiłowania uzależniony od internetu obserwator wszelkich nowych tendencji w obszarach wzornictwa, technologii, mediów oraz marketingu. Swoją drogę zawodową zaczynał w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego, gdzie pracował przy projektach doradczych dla takich firm jak Leroy Merlin, Profim czy Zelmer. W latach 2012-2018 w redakcji serwisu o trendach rynku i kultury F5, gdzie doszedł do stanowiska zastępcy redaktora naczelnego. W lipcu 2018 r. zadebiutował w roli kuratora wystawy “Empatia, teraz!”, która po raz pierwszy odbyła się w ramach Gdynia Design Days 2018, a obecnie jest pokazywana w Galerii Dizajn BWA Wrocław. We wrześniu 2018 dołączył do redakcji serwisu NOIZZ.pl jako creative content manager.

Artykuły

images/Testy_metodyka_nowe_1175x950.jpg

Testy z użytkownikami w metodykach zwinnych – kiedy, jak i po co? (podcast)

W jaki sposób możemy przetestować użyteczność rozwiązania i na jakim etapie to robić? Jakie wyzwania…
images/Nowe_CI_1_1175x950.jpg

Proces tworzenia systemu identyfikacji wizualnej z perspektywy jej twórców (podcast)

Identyfikacja wizualna to podstawowe narzędzie służące do kreowania wizerunku marki. Dzięki niej możemy niemal bez…
images/UX_architektura1175x950.jpg

Architektura informacji w UX

Architektura informacji to jeden z najważniejszych elementów projektowania UX/UI. Odpowiednio zbudowana IA sprawia, że informacje…
images/Nowy_SIW_1175x950.jpg

Nowy system identyfikacji wizualnej Uniwersytetu SWPS

Czy wiecie, że właśnie w tym roku Uniwersytet SWPS obchodzi swoje 25-lecie? Jak rozpoczęła się…
images/Tworcza_praca.jpg

Twórcza praca - jak czerpać z niej satysfakcję? (podcast)

Czy satysfakcja w pracy twórczej jest ważna? Co jest najcenniejszym motywatorem w pracy projektanta? O…
images/Naming_StrefaDesignu_1175x950.jpg

Naming – jak zaprojektować nazwę marki? (podcast)

Projektowanie, o ile nie jest projektowaniem wnętrz, nierzadko kojarzy się z projektowaniem graficznym. Tymczasem okazuje…
images/StrefaDesignu19/wydarzenia/into/Inkluzywny_i_dostepny_UX_Design-intro.jpg

Inkluzywny i dostępny UX Design

Czym są inkluzywność i dostępność? Jak przejawiają się w UX Designie? Dlaczego są ważne? Jak…
images/StrefaDesignu19/wydarzenia/into/przyszlosc-i-wyzwania-ux.jpeg

Przyszłość i wyzwania UX

Jakie wyzwania stoją przed projektowaniem UX i jak zapowiada się jego przyszłość? Jakie perspektywy czekają…
images/StrefaDesignu19/wydarzenia/into/SD_Prawo_autorskie_dla_projektantow_graficznych_cover.jpg

Prawo autorskie dla projektantów graficznych – podcast

Prawem autorskim i jego zasadami powinien zainteresować się każdy, nawet początkujący projektant. Znany jest kazus…

Zobacz także

Group 426 strefa zarzadznia logo 05 logo strefapsyche logo white kopia